Ultra-prerađena hrana (UPF) više podsjeća na cigarete nego na tradicionalne zdrave namirnice i zahtijeva daleko strožu regulaciju, navodi se u novoj studiji istraživača sa Harvarda, Univerziteta u Mičigenu i Univerziteta Djuk.
Sličnosti sa duvanskom industrijom
Istraživači ističu da postoje brojne sličnosti između ultra-prerađene hrane i duvanskih proizvoda, prije svega u:
- dizajnu samih proizvoda,
- marketinškim strategijama,
- potencijalu za razvoj zavisnosti.
Kako prenosi Gardijan, ove karakteristike čine da UPF proizvodi imaju više zajedničkog sa cigaretama nego sa minimalno prerađenom hranom.
Šta sve spada u ultra-prerađenu hranu
UPF proizvodi obuhvataju, između ostalog:
- gazirana pića,
- čipseve,
- kekse i slične grickalice.
Ovi proizvodi često sadrže:
- emulgatore,
- vještačke boje,
- vještačke arome,
a prehrambena industrija ih, prema navodima studije, projektuje tako da podstiču prekomjernu i ponavljanu konzumaciju.
„Zdravstveno pranje“ i obmanjujuće poruke
Autori studije upozoravaju da marketinške tvrdnje kao što su:
- „bez šećera“,
- „nizak sadržaj masti“,
predstavljaju oblik takozvanog „zdravstvenog pranja“, koje podsjeća na propagandu filtera za cigarete iz pedesetih godina prošlog vijeka.
Poziv na strožu regulaciju
– Mnogi UPF proizvodi dijele više karakteristika sa cigaretama nego sa minimalno prerađenim voćem ili povrćem i stoga zahtijevaju regulaciju srazmjernu rizicima po javno zdravlje koje predstavljaju – zaključili su istraživači u radu objavljenom u naučnom časopisu Milbank Quarterly.
Iskustva pacijenata: osjećaj zavisnosti
Profesorka i klinički psiholog specijalizovan za zavisnosti, Ešli Girhart, istakla je iskustva svojih pacijenata.
– Osjećaju zavisnost od ovih proizvoda, žude za njima, znaju da su štetni, ali ne mogu da prestanu – slično kao sa cigaretama – rekla je ona.
Kakvu regulaciju predlažu autori
Autori studije smatraju da bi regulatorne mjere mogle da uključe:
- ograničenja marketinga,
- sudske parnice,
- šire strukturne intervencije,
uz pomjeranje fokusa sa isključive odgovornosti pojedinca na odgovornost industrije, što je strategija koja je ranije primijenjena u kontroli duvana.
Upozorenja dijela stručne javnosti
Ipak, pojedini stručnjaci upozoravaju da poređenje ultra-prerađene hrane sa cigaretama može biti pretjerano, jer UPF proizvodi ne izazivaju farmakološku zavisnost kao nikotin.
Kako ističu, ključno je napraviti razliku između:
- štetnih efekata koji proizlaze iz samih proizvoda,
- posljedica koje nastaju zbog zamjenjivanja cjelovite, nutritivno bogate hrane.
Pritisak na zdravstvene sisteme
Direktor organizacije „Amref Health Africa“, Gitindži Gitahi, upozorava da rastuća konzumacija ultra-prerađene hrane stavlja dodatni pritisak na zdravstvene sisteme, posebno u zemljama sa slabom regulacijom.
– Bez javno vođenih intervencija, rizikujemo kolaps zdravstvenih sistema zbog nezaraznih bolesti – poručio je Gitahi.
Izvor: Glas Srpske
BONUS VIDEO
