Godina 2024. je prestupna, jer umesto 365 ima 366 dana.
Najkraći mjesec u godini je produžen za dan, 29. februar, koji se naziva prestupnim danom i za njega su vezani narodni običaji i neka sujeverja.
Ali, postoje izuzeci od ovog pravila, koje ćemo objasniti u tekstu, kao i razna vjerovanja širom svijeta u vezi sa prestupnom godinom.
Zašto postoje prestupne godine
Kalendarska godina obično traje 365 dana, jer je to vreme koje je potrebno Zemlji da obiđe oko Sunca.
Ali 365 je zapravo zaokružen broj.
Zemlji je potrebno 365.242190 dana da završi krug oko Sunca
Prosečno trajanje tropske (Sunčeve) godine, što je vremenski period potreban da bi se Sunce – gledano sa Zemlje našlo u istoj tački i ciklusu godišnjih doba, je oko 365 dana, 5 sati, 48 minuta i 45 sekundi.
Dužina tropske godine skraćuje se za otprilike 0,53 sekundi po veku.
Ova godina je osnova kalendara, i u skladu sa dužinom tropske godine određuje se početak godišnjih doba i kada pada prestupna godina.
Zbog te sitne razlike povremeno se dodaju dani da bi kalendar ostao u skladu sa godišnjim dobima.
Običaji u vezi sa prestupnim godinama
Postoje razni običaji i sujevjerja u vezi sa prestupnim godinama. U Irskoj, Dan neženja je običaj koji ženama dozvoljava da zaprose muškarce na prestupni dan. Naravno, u savremenom dobu žene mogu da zaprose muškarce bilo kog dana u godini, ali se pretpostavlja da ovaj običaj potiče iz petog vijeka. Vjeruje se da je zasnovan na legendi o Svetoj Brigiti i Svetom Patriku. Naime, Brigit se navodno požalila Patriku da žene predugo čekaju na udaju, jer su muškarci prilično neodlučni da ih zaprose. Zamolila ga je da ženama omogući da one prose muškarce.
Sa tim u vezi postoji i tradicija vezana za odbijanje prosidbe žene. U tom slučaju, muškarac bi nesuđenu nevjestu obično darivao rukavicama ili svilenim haljinama. U drugim kulturama, prestupni dan se smatra baksuznim.
U Grčkoj se već tradicionalno ne savjetuje sklapanje braka tokom prestupne godine, a nipošto na prestupni dan. Veruje se da nijedan brak sklopljen u prestupnoj godini neće potrajati.
U Škotskoj su ljudi vjerovali da se na prestupni dan veštice okupljaju da čine pakosti. Neki Škoti i dalje smatraju da djecu rođenu 29. februara neće pratiti dobra sreća. Škoti su vjerovali da vještice smišljaju posebne mađije 29. februara
Međutim, u pojedinim kulturama ovaj dan se smatra srećnim. Neki astronomi čak veruju da ljudi rođeni prestupnog dana imaju jedinstven dar.
Zašto je prestupni dan u februaru
Februar je izabran za mesec kojem se dodaje prestupni dan još u vreme reforme kalendara koju je usvojio Julije Cezar u starom Rimu.
Cezar je uveo julijanski kalendar, koji je imao prestupnu godinu da bi se kalendarska godina uskladila sa solarnim kalendarom.
Dodavanje prestupnog dana februaru zadržalo se i nakon što je julijanski zamenjen gregorijanskim kalendarom 1582. godine.
Šta bi bilo da nema prestupnih godina
Da nisu postojale prestupne godine i da se u obzir nije uzimalo dodatno vreme između kalendara, godišnja doba bi se javljala u različitim mesecima.
Na primer, tokom perioda od oko 700 godina, leto bi na severnoj hemisferi bilo u decembru umesto u junu.
Kada nastupa prestupna godina
Većina ljudi veruje da je prestupna svaka četvrta godina, ali to nije uvek tačno.
To je zato što razlika između tropske godine (precizan broj dana, sati, minuta, i sekundi) i kalendarskih godina u periodu od četiri godine nije tačno 24 sata.
Ona iznosi 23,262222 sata.
Dakle, i ovu razliku treba uzeti u obzir.
Pravilo je da se godina smatra prestupnom ako je deljiva sa četiri bez ostatka.
Izuzetak su godine koje su deljive sa 100.
One nisu prestupne.
Međutim, ako je godina deljiva sa 400, onda se smatra prestupnom.
Zvuči zamršeno?
Da pojasnimo sledećim primerom:
Godina 2000. bila je prestupna, jer je deljiva i sa četiri i sa 400.
Ali godine 1700., 1800. i 1900. su deljive sa četiri, ali nisu sa 400, tako da nisu bile prestupne.
Sledeća godina koja bi po pravilu ‘svaka četvrta’ trebalo da bude prestupna, a neće biti, je 2100.
Izvor: 6yka.com
BONUS VIDEO
